OÑP - OKARAYGUA ÑEMONGU’E PARAGUÁIPE
OÑP ojereroikove 25 araha, jasypakõime, 1980-pe, ojejapoóramo guare atyguasu “Encuentro Nacional Constitutivo”, táva Ka'aguasúpe.
Upépe oñemyatã tembiaporã ojehupyty haĝua mba'apohára okaraygua ha tavaygua remikotevẽ ko'aĝaguáva ha ymaveguaréva, taha'e kuimba'e terâ kuñáva, tahi'ára joapykue rasa ohupytyháicha.
Iñeha'ã tenondevegua iñepyrũrã guive chokokue ijyvy'ỹvape oñembo'atyhávo ha'ekueravoi. Upéicha avei umi ijyvy'ívape ha umi okaraygua omuña ha ohekojopýva Estróne dictadura. Tenondete oñeha'ã ipypeguakuéra taiñarandu polítika mba'ekuaápe ha omyaña mbarete oñeme'ẽ haĝua yvy oguereko'ỹva ha oikotevẽvape ha yvypóra poverekua ñepysyrõ rehe.
OÑP ohupytyva'ekue apytépe ikatu jahecha: heta tekoha ojejepytaso mbarete rehe ae yvyguasujára rovake dictadura aja jepe; omba'apomemeva'ekue ojejapo ha oñemyatã haĝua umi okaraygua ñembyaty kóga ñemono'õ ha mymba ñemoñarã ha upéicha avei chokokue maymáva oñembo'aty haĝua ijeheguivoi, kuña ha mitãrusukuéra peteĩcha, ha oñembojepyso haĝua yvypóra poverekua ñepysyrõ.
OÑP pe tenondete oñepyrũva'ekue, chokokue ñemongu'e pa'ũme, oñemboaty atã haĝua ijeheguivoi kuñanguéra, ojapóvo hyepýpe pe Kuña Okaraygua Rembiapo MBojekupytyrã , omoĩva chupekuéra ojeupívo atyhakuéra akâme, KORMB guive, omoĩ haĝua avei hemiandu opa mba'e ojejapova'erâme, okaraygua ñemongu'épe. OÑP ohechakuaa, kuñanguéra nomba'apóiramo kuimba'ekuéra javeve, tekove ñemyatyrõ ndoikomo'ãiha. Ja'eva'erã, KORMB ojupi ha oguejyhague hembiapópe. Ko'áĝarupikatu oñemyatyrõ ha imbareteve ohóvo ha ohechave tekotevẽha ojehojehove tenonde kuñanguéra oikuaave haĝua hembiaporã kuñaháicha.
Omoñepyrũ avei ha omopu'ã pe mitãrusu ha kuñataĩnguéra atyha hérava Mitãrusu ha Kuñataĩnguéra Rembiapo Mbojekypytyrã, tekotevê añetégui mayma chokokue imitãvéva apytépe, ohejahejavéva hekoha ha oho táva guasuhárupi ỹrõ tetã ambuépe. Mitãrusu ha kuñataĩnguéra ijatýva MKRMB-pe omba'apomeme arandu apyhýre okakuaa haĝua ipa'ũmekuéra akãraku ha ikorasõmekuéra pe temiandu rayhu. Tuicha aveíkuri opu'ã iñepyrũrã ha upe rire oguejy, ojehejave oimégui tembiaporã haĝevéva. Ko'áĝakatu ojehecha, mba'éichapa mitãrusu ha kuñataĩnguerahína umi tenonde oikóva yvy jepe'ápe yvyguasujáragui, ha ojejoko haĝua poguasukuéra rembipota: pe “modelo neoliberal” he'iha, tembiapo kokue ñane retãmeguápe.”
MCP avei ha'e pe tenondete omyañáva mayma okaraygua atyha omba'apo haĝua mbarete joapýpe, ha opa ára omba'apóva upévare. Péina hína pe 2002-pe, ojoykére umi tavaygua atyha ojoko pemba'apoha tetã mba'éva oñembojára peteĩ haĝua ha ojejoko avei poguasukuéra oguenohẽsemo'ã va'ekue hikuái pe tekorã oñemongyhyje ha ojehekojopy haĝua ñane retãyguápe mba'ereíre. Ko'áĝa rupi ĝuarâ, OÑPyguahína umi tenonde ojepytasóma oñeme'ẽ haĝua yvy oikotevẽvape ha oñeñangareko haĝua pe yvy joavyha ñoekotevẽre, “biodiversidad” he'iháre.
ATYHA REKO ÑEIKOTVẽ
Hyepýpe voí OÑP omoñemboatyha okarayguakuéra heko joavyháicha: okaraygua ijyvy'ỹva ñomongetameme atyha; ojejukáva ha oñererokañýva rogayguare aty ñomongetamemeha; kuñanguéra okarayguáva jekoupytyrã atyha; mitãrusu ha kuñataĩnguéra okarayguáva atyha; ha ñemitỹ ha mymba moñemoñahára atyha, ojepytasomeméva hemiekotevẽre hekojaveveháicha.
MCP ojuhu mba'éichapa ombojoajúta atyhakuéra rembiapo hyepypeguaháichavoi ha ombojoapy jekoupytýpe porã opa ojapóva Aty Mba'apoha ndive.
Umi atyha hyepypeguáva, ko'ãva:
• KOMOA - Kóga Omono'ôva ha Mymba Omoñemoñáva Atyha
• KORMB - Kuña Okaraygua Rembiapo MBojekupytyrã
• OIAT - Okaraygua Ijyvy'ỹva Atyha Tapiagua
• MKRMB - Mitãrusu ha kuñataĩnguéra embiapo Mbojekupytyrã
• OORAT - Oñererokañýva ha Ojejukáva Rogaygua Atyha Tapiagua – (YP)
SÃMBYHYHÁRA ATYHA
• Tetã Tuichakue
-Amandaje Guasu : Ombyatýva 300 temimbou poravopyre rupi mokõi ro'yasa ñavo.
-Tetã Rehegua No'õvusu Jekoupytyha : ombyatýva 50 tembiapo myakãhára tetâ tuichakue guivegua mokõi jey petei peteĩ
ro’yasápe.
-Omba'apóva Ñomoîrû Ñembyaty : ombyatýva 50 mba'apo ñomoĩrũva mbohapy jey peteĩ ro’yasápe.
-Tembiaporã MBojoja Atyha Tetã Tuichakue Guive : ombyatýva 10 tembiapo myakãhára mokõi jasyho ñavo.
-Mba'eapohára Atyha Tetã Tuichakue Guive : ombyatýva ñomongetarâ 5 myakãhára jasyasa ñavo.
Upéicha avei oimeve ambue atyha oñemba'apoha : Aty Mba'erepyrâ Jepoporu Rechahára, Máva Rekokue Resa’ỹijoha ha Jeporavo Ñangareko Reheguáva Atyha.
• Tetâ Ñemboja’ohápe
-Ñe’ẽmopeteĩha Departamentohápe : oñembyaty 10 motenondehára jasyho jave .
• Jeikohaitépe
-Mopyendaha Ñe’ẽmopeteĩha Aty: oñembyaty 10 motenondehára aty ñemopyendaha pegua jasyho jave
MBA’APO JOAJUHA
Oka gotyo tetã tuichakue, OÑP peteîva CUT moñepyrũha, ambueve atyha ndive, oĝuahẽva'ekue mba'apohára tavaygua ha okaraygua mba'apo mbojoajúpe. Upéicha avei, oĩ umi atyha omoñepyrũva'ekue ha oĩ gueteri ipype áĝa peve, OAÑMTTG – Okaraygua Atyha Ñe'ê Mopeteĩha Tetã Tuichakuepegua, ko'áĝa peve omotenondéva okaraygua jepytaso remiekotevẽre. OAMÑTT rupi, oĩ pe TAT -Tavaygua Aty Tapiaguápe,ha oimeve, ku Frente Nacional de Lucha por
la Soberanía y la Vida-pe. Upéichaavei OÑP oĩ Foro Nacional por la Energía-pe ha Iniciativa Paraguaya para la Integraciónde los Pueblos.
style='font-family:Arial'>Tetãnguéra pa'ũme, OÑP avei peteĩva OAMJAL - Okaraygua Atyha Mba'apo Mbojoajuha Amérika Latinapeguamoñepyrũhague ha hendive ku OMR - Okaraygua Mopu'â Rape. Oñomoirũ jekoupytýpe mba'apohára OIÑ-Okaraygua Ijyvy'ỹva Ñemongu'e ndive, oipytyvô OÑPpe ñeporombo'épe omba'apo porãve haĝua omombe'úpype ojupe mba'ejehukue ha ojeatãve haĝua Yvy Ñeme'ẽ Katúre, upéicha avei omohenda porã haĝua tembiaporã ha mba'e apo tavaygua pa'ũme.
MBA’APO ÑEMOHENDA
OÑP ryepýpe oñomoirũ ñemityhára, kuña okaraygua ha umi ijyvy’ỹva poapy tetã ñemboja'okue pegua. Ko'ãva hína: Ka'aguasu, Alto Parana, San Pedro, Cordillera, Itapúa, Kanindeju, Misiones ha Paraguari.
